2 · Nguyên lý thiết kế
Thiết kế XChain suy ra từ một nguyên tắc và sáu hệ quả. Nguyên tắc là xác minh, đừng thực thi lại: tầng trên xác nhận một proof rằng tầng dưới đã làm đúng, thay vì chạy lại. Chính điều đó khiến quy mô hành tinh trở nên khả nghĩ.
Trên mọi lựa chọn thiết kế là một cam kết: XChain là public good, được cộng đồng xây dựng, vận hành và sở hữu — hướng đi, chiến lược, công nghệ và cả whitepaper này đều mở để đóng góp và, theo thời gian, để cộng đồng quản trị; không team Sáng lập nào cố định chúng (xem Quản trị & Cộng đồng).
| # | Nguyên lý | Nghĩa là gì |
|---|---|---|
| 1 | Aggregate, không phải global | Năng lực lớn là tổng hợp danh nghĩa, không phải một trạng thái toàn cục đồng bộ. |
| 2 | Locality-first | Trên 99% hoạt động nên cục bộ; đặt trạng thái đúng chỗ là nhiệm vụ số một. |
| 3 | Đảm bảo ∝ giá trị | Bảo mật, DA và proof của một giao dịch tỷ lệ với giá trị của nó. |
| 4 | Xác minh, không thực thi lại | Tầng trên kiểm một proof tổng hợp thay vì chạy lại việc. |
| 5 | Eo thắt hẹp | Lõi giữ nhỏ và định nghĩa cứng; không gian xây bên trên là vô hạn. |
| 6 | Prune mặc định | Dữ liệu giá trị thấp hết hạn; chỉ commitment là mãi mãi; mỗi chain tự nuôi mình. |
Phần lõi từ chối làm gì. Các nguyên lý dễ nắm nhất qua chính những điều chúng cấm — vì lệnh cấm cho người đọc tự đoán được chức năng nào thuộc về đâu. Gốc tin cậy từ chối thực thi giao dịch của bất kỳ ai — nó chỉ xác minh và chốt proof. Miền dữ liệu từ chối chứa giá trị — và từ chối đồng thuận từng bản ghi, vì một log tamper-evident không cần tới nó. Eo thắt từ chối phình to — cái gì sống được bên trên lõi thì phải sống bên trên lõi. Và không Tier nào từ chối quên: dữ liệu giá trị thấp hết hạn theo lịch, chỉ để lại commitment. Mỗi khi một tính năng được đề xuất, những lệnh từ chối này trả lời câu hỏi "đặt ở đâu" trước khi mọi tranh luận bắt đầu.
Hình 2 — Luật đặt chỗ: chính những điều phần lõi từ chối làm đã quyết định thứ gì thuộc về đâu.
Câu chốt: mọi hệ quả phục vụ một mục tiêu — cho phần lớn khối lượng của thế giới đi đường gần-như-miễn-phí, còn giá trị và tính atomic dồn về lõi nhỏ được bảo vệ mạnh nhất. Quy mô và an toàn thôi đánh nhau. Mục sau cho thấy cấu trúc mà các luật này ép ra: hai Miền, ba Layer, năm Tier — một hệ thống, tả ở ba độ phân giải.