XChain kẻ một lằn ranh cứng giữa READ (không đổi trạng thái) và WRITE (đổi trạng thái). Phần lớn nhu cầu liên chuỗi chỉ là xác minh "X đã xảy ra trên chain A" — một READ, qua Interchain Queries (ICQ) — rẻ và gần như vô hạn. Chỉ chuyển trạng thái atomic mới là WRITE, qua IBC v2/Eureka + Interchain Accounts (ICA), và bị giữ cho khan hiếm có chủ đích.

Loại	Cơ chế	Chi phí	Ngân sách
READ	ICQ — kiểm một proof với root có sẵn	Rẻ (một phép verify)	Gần như vô hạn
WRITE trong một Cell	Shared sequencer (atomic inclusion)	Thấp	Phần lớn lưu lượng có trạng thái
WRITE liên Zone/Region	XMP + ZK light client + pessimistic proof	Cao, async	< 0,1%
Global atomic WRITE	Chỉ T0; intent/solver bảo lãnh	Rất cao	< 0,01%

Đường đi dữ liệu tham chiếu — ghi một "like" và chứng minh nó xuyên chain mà không chạy lại:

Sơ đồ

Hình 3 — Đường đi dữ liệu tham chiếu (MVC-1): append, neo, và chứng minh inclusion xuyên chain.

Câu chốt: một chain tách biệt chứng minh cái "like" đã xảy ra bằng một phép kiểm proof — không message có trạng thái, không chạy lại. WRITE atomic liên vùng không được hứa all-or-nothing ở tầng giao thức; chúng chỉ đạt containment qua pessimistic proof và bảo lãnh kinh tế.