Eo thắt là một tập nhỏ nguyên thủy, mỗi cái định nghĩa cứng (RFC 2119 — MUST / MUST NOT / SHOULD), để mọi thứ bên trên cắm vào với tự do trọn vẹn. Bảng cho biết module và bất biến của mỗi nguyên thủy; cột độ chín là tóm tắt mức thiết kế — trạng thái hiện thực chính xác, hiện tại nằm ở Hiện trạng & Lộ trình.

#	Nguyên thủy	Module	Bất biến cốt lõi	Độ chín
1	UIR — Universal Identity Root	`x/uir`	Một danh tính toàn cục; tài khoản mỗi chain suy ra tất định; một chữ ký ủy quyền	Thật
2	UAC — Universal Asset Commitment	`x/uac`	Bất biến tổng cung `total == Σ perChain + lockedInTransit`; security-class tối thiểu mỗi tài sản; cưỡng chế ranh giới 2 Miền	Thật
3	XMP — XChain Messaging Protocol	`x/xmp`	Nhắn tin trust-minimized; tách rành mạch READ và WRITE	Thật (anti-replay + containment)
4	PAI — Proof Aggregation Interface	`x/pai`	Cha xác minh con không chạy lại; tổng hợp đệ quy	Aggregation thật · prover: xem Hiện trạng
5	DA Interface (tiered)	`fabric/da` + `tools/dasidecar`	Dữ liệu đã commit truy hồi/lấy mẫu được theo policy của Tier	Thật (Celestia)
6	VLC — Verifiable Log Commitment	`x/vlc`	Log append-only: tamper-evident + timestamp + inclusion-provable; value-free	Thật (Merkle RFC 6962)
7	SC — Settlement Contract	`x/settlement`	Logic tối thiểu ở Layer Settlement: finalize giá trị liên vùng, consume proof tổng hợp	Thật (không commit mù)

⚠️ Hệ proof cố ý tách rời được. Phần tổng hợp của PAI (STC → Cell → Root) là thật, nhưng prover mật mã là một thành phần thay-được; theo thiết kế ProofSystem.MOCK bị từ chối trên mọi mạng ≠ testnet. Mạng đang chạy dùng MOCK hay prover thật ở thời điểm nào là câu hỏi trạng thái, trả lời ở Hiện trạng & Lộ trình — nhờ vậy trang thiết kế này không lỗi thời khi prover tiến bộ.

Các nguyên thủy ghép theo thứ tự phụ thuộc chặt: UIR → (UAC, XMP) ; DA → (VLC, PAI) ; (UAC, XMP, PAI, VLC) → SC.

Sơ đồ

Hình 3 — Đồ thị phụ thuộc của bảy nguyên thủy.

Câu chốt: đóng băng một lõi nhỏ, đúng đắn, và hàng nghìn người có thể xây những thứ khác nhau một trời một vực bên trên mà vẫn interoperate. Internet đã làm thế với TCP/IP; XChain làm thế cho dữ liệu kiểm chứng được. Lõi đã cố định, câu hỏi công bằng tiếp theo là thiết kế này đứng ở đâu giữa các hệ mà nó mượn — hỏi và trả lời ở mục sau, trên trục được định nghĩa trước khi xếp hạng.